دانشنامه آزاد - مطالب ابر قانون و عرف

«سنن قدیمی و عرف»، همچون زمینه و اساس ثابت و مستقری، در زیر ظواهر اجتماعی قرار دارد و مانند صخرة محكم زیر بناست، و به صورت افكار و اعمالی درآمده است كه گذشت زمان حالت قدسیتی به آنها داده، و هنگامی كه قانونی در كار نباشد، یا باشد و در آن تغییرات و فسادهایی رخ كند، برای اجتماع، تا حدی حالت ثبات و انتظام را حفظ می‌كند. عرف، برای اجتماع، همان ثبات و پایداریی را فراهم می‌آورد كه توارث و غریزه، برای نوع بشر، و عادت، برای افراد بشری به وجود می‌آورد. همین آداب و تقالید پیش پا افتاده است كه عقل مردم را در سرهاشان سالم نگاه می‌دارد، چه هرگاه این مجاری وجود نداشته باشد تا از آنها تفكر و عمل مردم به شكل لاعن‌شعوری بآسانی سیر خود را انجام دهد، ناچار، ذهن و عقل انسان در مقابل هرچیز حیران می‌ماند و عاقبت كار به دیوانگی می‌كشد. غریزه و عادت و آداب و قراردادهای اجتماعی، همه، از قانون بزرگ صرفه‌جویی در استعمال نیرو و انرژی زاییده شده‌اند، چه، عملی كه به شكل ماشینی صورت گیرد آسانترین طریقی است كه انسان می‌تواند،

ادامه قانون و عرف