تبلیغات
دانشنامه آزاد - مطالب هفته سوم آبان 1389
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : احسان
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
دانشنامه آزاد
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
پنجشنبه 20 آبان 1389 :: نویسنده : احسان

مسائل متفرّقه زكات فطره

مسأله 1718ـ در زكات فطره مانند زكات مال قصد قربت لازم است، یعنى باید براى اطاعت فرمان خدا زكات فطره بدهد و نیّت فطره نیز شرط است.

مسأله 1719ـ زكات فطره را نمى توان قبل از ماه رمضان داد و اگر بدهد باید روز عید فطر اعاده كند، همچنین احتیاط واجب آن است كه در ماه مبارك رمضان هم ندهد، ولى اگر پیش از ماه رمضان یا در ماه رمضان چیزى را به فقیر قرض دهد و بعد از آن كه فطره بر او واجب شد طلب خود را به جاى فطره حساب كند مانعى ندارد.

مسأله 1720ـ در زكات فطره خوراك شخصى خود انسان ملاك نیست بلكه خوراك معمولى اهل شهر و یا محل ملاك است; بنابراین، كسى كه همیشه برنج مى خورد مى تواند زكات فطره را از گندم بدهد.

مسأله 1721ـ در زكات فطره مى توان به جاى جنس، پول داد، مثلاً حساب مى كند قیمت یك من گندم چه اندازه است; پول آن را به همین عنوان به فقیر مى دهد، ولى باید توجّه داشت ملاك، قیمت خرده فروشى در بازار آزاد است نه قیمت عمده فروشى و نرخ رسمى و به تعبیر دیگر باید پولى بدهد كه فقیر اگر بخواهد بتواند با آن همان جنس را از بازار بخرد.

مسأله 1722ـ گندم یا چیز دیگرى را كه براى فطره مى دهند باید مخلوط با خاك و اشیاء دیگر نباشد، مگر این كه بقدرى كم باشد كه به حساب نیاید.

مسأله 1723ـ زكات فطره را از جنس معیوب نمى توان داد، ولى اگر جایى باشد كه آن جنس خوراك غالب آنها محسوب مى شود اشكال ندارد.

مسأله 1724ـ كسى كه زكات فطره چند نفر را مى دهد لازم نیست همه را از یك جنس بدهد و مى تواند (مثلاً) براى بعضى گندم و براى بعضى جو بدهد.

 

[319]

مسأله 1725ـ وقت اداى زكات فطره، روز عید فطر قبل از انجام نماز است; بنابراین، كسى كه نماز عیدفطر را مى خواند باید فطره را پیش از نماز عید بدهد، ولى اگر نماز عید را نمى خواند مى تواند تا ظهر روز عید تأخیر بیندازد.

مسأله 1726ـ اگر دسترسى به فقیر ندارد مى تواند مقدارى از مال خود را به نیّت فطره جدا كرده و براى مستحقّى كه در نظر دارد یا براى هر مستحق كنار بگذارد و باید هر وقت كه آن را مى دهد نیّت فطره نماید.

مسأله 1727ـ اگر موقعى كه دادن زكات فطره واجب است فطره را ندهد و كنار هم نگذارد احتیاط آن است كه بعداً به نیّت «ما فى الذّمّه» یعنى بدون این كه قصد ادا و قضا كند فطره را بدهد.

مسأله 1728ـ مالى را كه به قصد فطره كنار گذارده، نمى تواند آن را با مال دیگرى عوض كند، بلكه باید همان را براى فطره بدهد.

مسأله 1729ـ هرگاه مالى را كه براى فطره كنار گذاشته از بین برود، چنانچه دسترسى به فقیر داشته و كوتاهى كرده باید عوض آن را بدهد و اگر دسترسى نداشته و در حفظ آن نیز كوتاهى نكرده چیزى بر او نیست.

مسأله 1730ـ هرگاه انسان مالى دارد كه قیمتش از فطره بیشتر است چنانچه نیّت كند كه مقدارى از آن مال براى فطره است اشكال دارد.

مسأله 1731ـ احتیاط واجب آن است كه زكات فطره را در همان محل مصرف كند، مثلاً نمى تواند براى بستگانش كه در شهر دیگرى هستند بفرستد، مگر این كه در آن محل مستحقّى پیدا نشود و هرگاه با وجود مستحق فطره را به جاى دیگرى ببرد و تلف شود ضامن است، ولى حاكم شرع مى تواند با توجّه به مصالح نیازمندان اجازه دهد آن را به محلّ دیگرى ببرند.

مسأله 1732ـ همانطور كه قبلاً هم اشاره شد زكات فطره را بنابر احتیاط واجب در غیر مورد فقرا و مساكین نمى توان مصرف كرد، همچنین نمى توان از آن كارخانه هایى تأسیس كرد و منافع آن را در خدمت نیازمندان گذارد، ولى تهیّه سرمایه از آن براى افراد نیازمند به مقدارى كه زندگانى آنها را اداره كند جایزاست.





نوع مطلب : رساله توضیح المسائل حضرت آیة اللّه مكارم شیرازى، 
برچسب ها : مسائل متفرّقه زكات فطره،
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 20 آبان 1389 :: نویسنده : احسان

احكام زكات فطره

مسأله 1712ـ احتیاط واجب آن است كه به فقیر بیشتر از مخارج سالش و كمتر از یك صاع (تقریباً سه كیلو) داده نشود.

مسأله 1713ـ هرگاه به جاى یك صاع، نصف صاع از جنس خوب بدهد بطورى كه قیمتش به اندازه یك صاع جنس معمولى باشد، كافى نیست و اگر آن را به قصد قیمت فطره هم بدهد اشكال دارد.

مسأله 1714ـ انسان نمى تواند نصف صاع را از یك جنس (مثلاً گندم) و نصف صاع را از جنس دیگر (مثلاً جو) بدهد، مگر این كه مخلوط آن دو غذاى معمول آن محل باشد.

مسأله 1715ـ مستحبّ است در دادن زكات فطره خویشاوندان محتاج را بر دیگران مقدّم دارد و بعد همسایگان نیازمند را و مستحبّ است اهل علم و فضل را اگر نیازى داشته باشند بر غیر آنها مقدّم بشمرد.

مسأله 1716ـ هرگاه به گمان این كه كسى فقیر است به او فطره دهند و بعد معلوم شود فقیر نبوده، مى تواند آن مال را پس بگیرد و به مستحق بدهد و اگر پس نگیرد باید از مال خودش فطره را بدهد و اگر از بین رفته باشد، در صورتى كه گیرنده فطره مى دانسته آنچه را گرفته زكات فطره است، باید عوض آن را بدهد و در غیر این صورت عوض بر او واجب نیست و اگر دهنده فطره در تحقیق حال فقیر كوتاهى نكرده باشد بر او هم چیزى نیست.

مسأله 1717ـ به كسى كه ادّعاى احتیاج مى كند نمى توان زكات فطره داد، مگر آن كه اطمینان حاصل گردد كه او فقیر است، یا لااقل از ظاهر حالش گمان پیدا شود و

 

[318]

یا بداند سابقاً فقیر بوده و رفع فقر او ثابت نشده باشد.





نوع مطلب : رساله توضیح المسائل حضرت آیة اللّه مكارم شیرازى، 
برچسب ها : احكام زكات فطره،
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 20 آبان 1389 :: نویسنده : احسان

مصرف زكات فطره

مسأله 1710ـ زكات فطره را بنابر احتیاط واجب باید فقط به فقرا و مساكین بدهند مشروط بر این كه مسلمان و شیعه دوازده امامى باشند و به اطفال شیعه كه نیازمند هستند نیز مى توان فطره داد، خواه به مصرف آنها برسانند یا از طریق ولىّ طفل به آنها تملیك كنند.

 

[317]

مسأله 1711ـ فقیرى كه فطره مى گیرد لازم نیست عادل باشد، ولى احتیاط واجب آن است كه به شرابخوار و كسى كه آشكارا معصیت كبیره مى كند فطره ندهند و همچنین به كسانى كه فطره را در معصیت خداوند مصرف مى كنند.

 





نوع مطلب : رساله توضیح المسائل حضرت آیة اللّه مكارم شیرازى، 
برچسب ها : مصرف زكات فطره،
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 20 آبان 1389 :: نویسنده : احسان

زكات فطره

مسأله 1692ـ زكات فطره بر تمام كسانى كه قبل از غروب شب عید فطر بالغ و عاقل و غنى باشند واجب است، یعنى باید براى خودش و كسانى كه نانخور او هستند، هر نفر به اندازه یك صاع (تقریباً سه كیلو) از آنچه غذاى نوع مردم آن محل است، اعم از گندم و جو یا خرما یا برنج یا ذرّت و مانند اینها به مستحق بدهد و اگر پول یكى از اینها را بدهد كافى است.

مسأله 1693ـ غنى كسى است كه مخارج سال خود و عیالاتش را دارد، یا ازطریق كسب و كار به دست مى آورد و اگر كسى چنین نباشد فقیر است، زكات فطره بر او واجب نیست و مى تواند زكات فطره بگیرد.

مسأله 1694ـ انسان باید فطره كسانى را كه قبل از غروب شب عید فطر نانخور او حساب مى شوند بدهد، خواه بزرگ باشند یا كوچك، مسلمان باشند یا كافر، واجب النّفقه باشند یا غیر واجب النّفقه، نزد او زندگى كنند یا در جاى دیگر.

مسأله 1695ـ اگر كسى را كه نانخور اوست و در شهر دیگر زندگى مى كند وكیل نماید كه از مال او فطره خودش را بپردازد، چنانچه اطمینان و وثوق داشته باشد كه فطره را مى دهد كافى است.

مسأله 1696ـ میهمانى كه پیش از غروب شب عید فطر با رضایت صاحب خانه وارد شده و نانخور او محسوب مى شود (یعنى تصمیم دارد مدّتى نزد او بماند) دادن زكات فطره او نیز واجب است، امّا اگر فقط براى شب عید دعوت شده فطره او بر میزبان واجب نیست و در صورتى كه بدون رضایت صاحب خانه باشد نیز بنابر احتیاط واجب فطره او را بدهد، همچنین فطره كسى كه انسان را مجبور كرده است كه خرجى او را بپردازد.

مسأله 1697ـ اگر پیش از غروب ، بچّه بالغ شود، یا دیوانه عاقل گردد، یا فقیر غنى

 

[315]

شود، باید زكات فطره را بدهد، ولى اگر بعد از غروب باشد زكات فطره بر او واجب نیست، هر چند مستحبّ است اگر تا پیش از ظهر روز عید شرایط حاصل شود زكات فطره را بدهد.

مسأله 1698ـ مستحبّ است شخص فقیرى كه فقط به اندازه یك صاع (تقریباً سه كیلو) گندم یا مانند آن دارد زكات فطره را بدهد و چنانچه عیالاتى داشته باشد و بخواهد فطره آنها را بپردازد، مى تواند آن یك صاع را به قصد فطره به یكى از آنان بدهد و او هم با همین قصد به دیگرى مى دهد، تا نفر آخر و بهتر است بعداً آن را به كسى بدهند كه از خودشان نباشد و اگر یكى از آنها صغیر است ولىّ او به جاى او بگیرد و بعد به شخص دیگرى دهد.

مسأله 1699ـ هرگاه بعد از غروب شب عید فطر بچّه دار شود، یا كسى نانخور او گردد مستحبّ است فطره او را بپردازد، ولى واجب نیست.

مسأله 1700ـ اگر انسان نانخور كسى باشد، ولى قبل از غروب نانخور دیگرى شود، زكات فطره او بر عهده شخص دوم است، مثل این كه دختر پیش از غروب به خانه شوهر رود كه شوهرش باید فطره او را بدهد.

مسأله 1701ـ اگر زكات فطره انسان بر دیگرى واجب باشد، بر خود او واجب نیست، ولى اگر كسى كه بر او واجب است نپردازد احتیاط واجب آن است كه اگر مى تواند خودش بدهد.

مسأله 1702ـ هرگاه فطره انسان بر دیگرى واجب باشد اگر خودش آن را بپردازد از او ساقط نمى شود، مگر این كه با اذن و اجازه طرف باشد.

مسأله 1703ـ زنى كه شوهرش مخارج او را نمى دهد و نانخور دیگرى است فطره اش بر عهده كسى است كه نانخور او مى باشد و اگر زن غنى است و از مال خود خرج مى كند باید شخصاً فطره را بدهد.

مسأله 1704ـ كسى كه سیّد است نمى تواند زكات فطره از غیر سیّد بگیرد.

مسأله 1705ـ طفل شیر خوارى كه از مادر یا دایه شیر مى خورد، فطره او بر كسى

 

[316]

است كه مخارج مادر یا دایه را مى پردازد و اگر از اموال خود آن طفل خرجش را بردارند فطره او بر كسى واجب نیست، نه بر خودش و نه بر دیگرى.

مسأله 1706ـ هرگاه كسى مخارج عیالاتش را از مال حرام بدهد واجب است فطره آنها را از مال حلال بدهد.

مسأله 1707ـ هرگاه انسان كسى را اجیر كند و شرط نماید كه مخارج او را نیز بدهد (مانند خدمتكار) باید فطره او را هم بدهد، ولى در مورد كارگرانى كه مخارج آنها بر عهده صاحب كار است و این مخارج جزئى از مزد آنها محسوب مى شود، فطره آنها بر صاحب كار واجب نیست، همچنین در میهمانخانه ها و مانند آن،كه معمول است كاركنان غذاى خود را در همان جا مى خورند و این در حقیقت جزء حقوق آنها محسوب مى شود، فطره آنها بر خودشان است، نه بر صاحب كار.

مسأله 1708ـ مخارج سربازها در سربازخانه ها یا میدان جنگ بر عهده دولت است، ولى فطره آنها بر دولت واجب نیست و اگر شرایط در خودشان جمع است باید زكات فطره خود را بدهند.

مسأله 1709ـ هرگاه كسى بعد از غروب روز آخر ماه از دنیا برود، باید فطره او و عیالاتش را از مالش بدهند، ولى اگر پیش از غروب بمیرد واجب نیست و در صورتى كه عیالاتش داراى شرایط وجوب فطره هستند خودشان باید زكات فطره را بپردازند.

 





نوع مطلب : رساله توضیح المسائل حضرت آیة اللّه مكارم شیرازى، 
برچسب ها : زكات فطره،
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 20 آبان 1389 :: نویسنده : احسان

مسائل متفرّقه زكات

مسأله 1667ـ در اداى زكات نباید كوتاهى كرد یعنى موقعى كه زكات واجب مى شود باید آن را به فقیر یا حاكم شرع برساند، ولى اگر منتظر فقیر معیّنى باشد یا بخواهد به فقیرى بدهد كه از جهتى برترى دارد مى تواند انتظار او را بكشد، ولى احتیاط واجب آن است كه در این صورت زكات را از مال جدا كند.

 

[311]

مسأله 1668ـ كسى كه مى تواند زكات را به مستحق برساند اگر كوتاهى كند و مال از بین برود ضامن است و باید عوض آن را بدهد ولى اگر كوتاهى نكرده باشد چیزى بر او نیست.

مسأله 1669ـ اگر زكات را از خود مال جدا كند مى تواند در بقیّه آن تصرّف نماید و اگر از مال دیگرى كنار بگذارد مى تواند در تمام آن مال تصرّف كند.

مسأله 1670ـ انسان نمى تواند زكاتى را كه جدا كرده و كنار گذاشته بردارد و چیز دیگرى به جاى آن بگذارد.

مسأله 1671ـ اگر از زكاتى كه كنار گذاشته منفعتى حاصل شود، مثلاً گوسفندى باشد كه برّه بیاورد، آن نیز جزء مال زكات است.

مسأله 1672ـ اگر موقعى كه زكات را كنار گذارده مستحقّى حاضر باشد بهتر است زكات را به او بدهد، مگر این كه كسى را در نظر داشته باشد كه از او اولى باشد.

مسأله 1673ـ هنگامى كه حاكم شرع مبسوط الید است یعنى مى تواند احكام اسلام را اجرا نماید احتیاط واجب آن است كه زكات را به او دهند، یا به اجازه او مصرف كنند و اقدام اشخاص به تقسیم آن بدون اذن حاكم شرع در این صورت اشكال دارد.

مسأله 1674ـ اگر با عین مالى كه براى زكات كنار گذاشته، براى خودش تجارت كند صحیح نیست، ولى اگر با اجازه حاكم شرع باشد صحیح است ومنافع آن مال زكات است.

مسأله 1675ـ قبل از آن كه زكات بر انسان واجب شود نمى تواند چیزى از باب زكات به فقیر دهد، ولى مى تواند به او قرض دهد و بعد از آن كه زكات بر او واجب شد حساب كند.

مسأله 1676ـ فقیرى كه مى داند زكات بر شخصى واجب نشده، نمى تواند چیزى از باب زكات از او بگیرد و اگر بگیرد و پیش او تلف شود ضامن است، امّا اگر آن فقیر به فقر خود باقى باشد مى توان بدهى او را بعداً جهت زكات حساب كرد.

مسأله 1677ـ مستحبّ است زكات گوسفند و گاو و شتر را به نیازمندان آبرومند

 

[312]

بدهند و نیز مستحبّ است در دادن زكات خویشاوندان را بر دیگران و اهل كمال و علم را برغیر آنان و كسانى را كه اهل سؤال نیستند بر اهل سؤال مقدّم دارند.

مسأله 1678ـ بهتر است زكات واجب را آشكارا و صدقه مستحبّى را مخفى بدهند.

مسأله 1679ـ هرگاه زكات بر كسى واجب شود، ولى در آن محل مستحقّى نباشد، چنانچه امید نداشته باشد كه بعداً در آنجا مستحقّى پیدا كند باید زكات را به محلّ دیگرى ببرد و به مصرف برساند و بنابراحتیاط واجب مخارج حمل و نقل به محلّ دیگر به عهده خود او است، ولى اگر زكات تلف شود، ضامن نیست.

مسأله 1680ـ اگر در محلّ خودش مستحق پیدا شود، با این حال مى تواند زكات را به محلّ دیگرى ببرد; ولى مخارج آن بر عهده خود اوست و اگر زكات تلف شود بنابر احتیاط واجب ضامن است، هرچند با اجازه حاكم شرع باشد.

مسأله 1681ـ اجرت وزن كردن گندم و جو و مانند آن، كه براى زكات مى دهد بر خود اوست.

مسأله 1682ـ احتیاط واجب آن است كه به هر فقیر از زكات نصاب اوّل نقره (یعنى به اندازه دومثقال و 15 نخود) كمتر ندهد و اگر از چیز دیگر مانند گندم و جو زكات مى دهد نیز قیمت آن كمتر از این مقدار نباشد.

مسأله 1683ـ مكروه است انسان از مستحق بخواهد كه زكاتى را كه به او داده به خودش بفروشد، ولى اگر مستحق بخواهد زكاتى را كه گرفته تبدیل به پول كند، كسى كه زكات را به او داده بر دیگران مقدّم است.

مسأله 1684ـ هرگاه شك كند كه زكات واجب را پرداخته یا نه، باید بدهد، هر چند شكّ او مربوط به زكات سالهاى گذشته است.

مسأله 1685ـ فقیر حق ندارد زكات را به كمتر از مقدار آن صلح كند، یا چیزى را گرانتر از قیمت آن به عنوان زكات بپذیرد، یا زكات را از مالك گرفته و به خودش ببخشد، حتّى اگر كسى زكات زیادى بدهكار است و فقیر شده و نمى تواند زكات را ادا كند بر ذمّه او مى ماند، مانند بدهى هاى دیگرش و گرفتن و بخشیدن به او اشكال دارد.

 

[313]

مسأله 1686ـ انسان مى تواند از زكات، كتابهاى دینى و علمى و قرآن و دعا و سایر كتبى كه در پیشرفت هدفهاى اسلامى مؤثّر است بخرد و وقف نماید، خواه وقف عموم كند، یا وقف اشخاص خاص، حتّى مى تواند بر اولاد خود و كسانى كه واجب النّفقه او هستند وقف كند، ولى نمى تواند از زكات املاكى بخرد و بر اولاد خود وقف نماید.

مسأله 1687ـ شخص فقیر مى تواند براى رفتن به حج و زیارت و مانند آن، زكات بگیرد، ولى اگر به مقدار خرج سالش زكات گرفته باشد گرفتن زكات براى زیارت و مانند آن اشكال دارد.

مسأله 1688ـ اگر مالك كسى را وكیل كند كه زكات مال او را بدهد چنانچه ظاهر عبارتش این باشد كه به دیگران بدهد، خود وكیل نمى تواند چیزى از آن را بردارد، هرچند مستحق باشد، ولى اگر ظاهر عبارت عام است، خودش نیز مى تواند استفاده كند.

مسأله 1689ـ هرگاه كسى گوسفند و گاو و شتر یا طلا و نقره را از باب زكات به اندازه نیازش بگیرد، اگر به مقدار نصاب باشد و اتّفاقاً سال بر آن بگذرد باید زكات آن را بدهد.

مسأله 1690ـ هرگاه دو نفر در مالى كه زكات آن واجب شده باهم شریك باشند و یكى از آنان سهم زكات خود را بدهد و بعد مال را تقسیم كند، تصرّف او در سهم خودش اشكال ندارد، هر چند دیگرى سهم زكاتش را نداده است.

مسأله 1691ـ هرگاه كسى بدهكار خمس یا زكات است و قرض هم دارد و اموالى از باب كفّاره و نذر و مانند آن بر او نیز واجب شده، چنانچه نتواند همه آنها را بپردازد، اگر عین مالى كه خمس یا زكات بر آن واجب شده از بین نرفته است باید خمس و زكات را مقدم دارد و اگر از بین رفته، احتیاط این است كه حقّ مردم را مقدّم دارد و اگر چنین كسى از دنیا برود و مال او براى همه اینها كافى نباشد به همین ترتیب عمل كنند.



نوع مطلب : رساله توضیح المسائل حضرت آیة اللّه مكارم شیرازى، 
برچسب ها : مسائل متفرّقه زكات،
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 20 آبان 1389 :: نویسنده : احسان

نیّت زكات

مسأله 1662ـ در زكات قصد قربت شرط است، یعنى باید براى اطاعت فرمان خداوند

 

[310]

متعال زكات بدهد و باید در نیّت خود معیّن كند كه زكات مال است یا زكات فطره، ولى اگر زكات گندم و جو و اموال دیگرى بر او باشد لازم نیست معیّن كند چیزى را كه مى دهد زكات كدام است.

مسأله 1663ـ كسى كه زكات چند مال بر او واجب است اگر مقدارى زكات بدهد و نیّت هیچ كدام را نكند، چنانچه چیزى را كه داده همجنس یكى از آنها باشد، زكات همان جنس حساب مى شود و اگر همجنس هیچ كدام نباشد به همه آنها قسمت مى شود، بنابراین اگر مثلاً یك گوسفند از باب زكات بدهد زكات گوسفند حساب مى شود، ولى اگر مقدارى پول نقره بدهد در حالى كه بدهكار زكات گوسفند و گاو است در میان هر دو تقسیم مى گردد.

مسأله 1664ـ هرگاه كسى را وكیل كند كه زكات مال او را بدهد همین اندازه كه مالك نیّت داشته باشد كافى است، خواه وكیل نیّت كند یا نه، ولى اگر مالك نیّت زكات را نكرده بلكه وكالت در همه چیز به او داده باید وكیل نیّت كند.

مسأله 1665ـ اگر مالك یا وكیل او بدون قصد قربت، زكات را به فقیر دهد و پیش از آن كه مال ازبین برود خود مالك نیّت قربت كند، زكات حساب مى شود.

مسأله 1666ـ هرگاه زكات را به میل خود نپردازد حاكم شرع مى تواند به اجبار از او دریافت دارد و زكات محسوب مى شود و نیّت قربت در اینجا ساقط است، ولى احتیاط آن است كه حاكم شرع قصد قربت كند.





نوع مطلب : رساله توضیح المسائل حضرت آیة اللّه مكارم شیرازى، 
برچسب ها : نیّت زكات،
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 20 آبان 1389 :: نویسنده : احسان

مستحقّین زكات

مسأله 1653ـ مستحقّین زكات باید شرایط زیر را داشته باشند:

اوّل، ایمان به خدا و پیغمبر اكرم(صلى الله علیه وآله) و ائمّه دوازده گانه(علیهم السلام)، به اطفال یا دیوانگانى كه از مسلمانان شیعه فقیر باشند مى توان زكات داد، منتهى باید زكات را به دست ولى آنها بدهند، خواه به نیّت تملیك به طفل یا دیوانه باشد یا به قصد مصرف كردن درباره آنها و اگر به ولى دسترسى ندارد مى تواند خودش یا به وسیله یك نفر امین زكات را براى احتیاجات آنها صرف كند.

مسأله 1654ـ دوم، دادن زكات باید مایه كمك به گناه نشود، بنابراین زكات را به

 

[309]

كسى كه آن را در معصیت صرف مى كند نمى توان داد و احتیاط واجب آن است به شرابخوار نیز زكات ندهند.

مسأله 1655ـ در زكات عدالت شرط نیست، همچنین عدم ارتكاب گناهان كبیره.

مسأله 1656ـ سوم، واجب النّفقه نبودن، یعنى زكات را نمى توان به فرزند و همسر و پدر و مادر داد، ولى اگر آنها بدهكار باشند و نتوانند بدهى خود را بپردازند زكات را به مقدار اداء دین مى توان به آنها داد.

مسأله 1657ـ اگر كسى نمى تواند مخارج افراد واجب النّفقه خود را بپردازد، مثلاً قادر نیست خرج زن و بچّه خود را بدهد، یا توانایى دارد و نمى دهد، دیگران مى توانند به آنها زكات دهند.

مسأله 1658ـ هرگاه فرزندى به كتابهاى علمى دینى احتیاج دارد پدر مى تواند براى خریدن آنها به او زكات دهد.

مسأله 1659ـ هرگاه شوهر مخارج همسرش را نمى پردازد، ولى زن مى تواند از طریق حاكم شرع یا غیر او حقّ خود را بگیرد، چنین زنى نمى تواند از زكات استفاده كند.

مسأله 1660ـ زن مى تواند به شوهر فقیر خود زكات دهد، هر چند شوهر زكات را بگیرد و صرف مخارج آن زن و اولادش كند.

مسأله 1661ـ چهارم زكات گیرنده از سادات نباشد، مگر این كه زكات دهنده هم از سادات باشد، ولى اگر خمس و سایر وجوهات كفایت مخارج آنها را نكند و ناچار به گرفتن زكات باشند، مى توانند از غیر سیّد زكات بگیرند، امّا احتیاط واجب آن است كه فقط به مقدار مخارج روزانه بگیرند.





نوع مطلب : رساله توضیح المسائل حضرت آیة اللّه مكارم شیرازى، 
برچسب ها : مستحقّین زكات،
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 20 آبان 1389 :: نویسنده : احسان

مصرف زكات

مسأله 1641ـ زكات را در یكى از هشت مورد زیر باید صرف كرد:

1 و 2ـ «فقرا» و «مساكین» و آنها كسانى هستند كه مخارج سال خود و عیالاتشان را ندارند. تفاوت فقیر و مسكین در این است كه فقیر روى سؤال از كسى ندارد، امّا مسكین نیازمندى است كه روى سؤال دارد، كسانى كه صنعت و ملك و سرمایه و كسبى دارند كه زندگى آنها را اداره نمى كند فقیر محسوب مى شوند و كمبود زندگى خود را مى توانند از زكات بگیرند.

كسى كه از طرف امام یا نایب او مأمور جمع آورى زكات یا نگهدارى یا رسیدگى به حساب آن و یا رساندن آن به امام و نایب او، یا رساندن به مصارف لازم هستند مى توانند به اندازه زحمتى كه مى كشند از زكات استفاده كنند.

افراد ضعیف الایمانى كه با گرفتن زكات تقویت مى شوند و تمایل به اسلام پیدا مى كنند.

خریدن برده ها و آزاد كردن آنها.

اشخاص بدهكارى كه نمى توانند قرض خود را ادا كنند.

«سبیل اللّه» یعنى كارهایى مانند ساختن مسجد كه منفعت دینى عمومى دارد و همچنین مدارس علوم دینى، مراكز تبلیغاتى، اعزام مبلّغین، نشر كتابهاى مفید اسلامى و خلاصه آنچه براى اسلام نفع داشته باشد به هر نحو كه باشد، مخصوصاً جهاد در راه خدا.

«ابن السّبیل» یعنى مسافرى كه در سفر مانده و محتاج شده كه به مقدار نیازش مى تواند از زكات استفاده كند، هر چند در محلّ خود غنى و بى نیاز باشد.

مسأله 1642ـ فقیر یا مسكین بنابر احتیاط واجب نمى تواند بیش از مخارج سال خود و عیالاتش را از زكات بگیرد و اگر كسرى دارد تنها به اندازه كسرى خود

 

[307]

مى تواند بگیرد.

مسأله 1643ـ صنعتگر یا كارگرى كه درآمد او از مخارج سالش كمتر است مى تواند كسرى مخارجش را از زكات بگیرد و لازم نیست ابزار كار یا سرمایه و ملك خود را به مصرف مخارج برساند.

مسأله 1644ـ شخص نیازمند مى تواند مركب سوارى مورد نیاز و همچنین خانه اى كه به آن احتیاج دارد وسرمایه لازم براى كسب و كار را از زكات تهیّه كند و در این قسمت باید به آن مقدار كه براى نیاز و حفظ آبروى او لازم است قناعت كند.

مسأله 1645ـ كسى كه مى تواند با یاد گرفتن صنعت یا كارهاى دیگر زندگى خود را اداره كند، باید یادگیرد تا نیازى به زكات نداشته باشد، ولى تا زمانى كه مشغول یاد گرفتن است مى تواند زكات بگیرد.

مسأله 1646ـكسانى كه مشغول فراگرفتن علم واجب هستند مى توانند از زكات استفاده كنند، همچنین قضّات و مجریان حدود و مانند آنها.

مسأله 1647ـ كسى كه زكات بر ذمّه دارد و از فقیرى طلبكار است، مى تواند طلب خود را از باب زكات حساب كند، حتّى اگر فقیر بدهكار از دنیا برود مى تواند بدهى او را از زكات محسوب دارد، امّا اگر چیزى از خود گذاشته كه به اندازه بدهى اوست بنابر احتیاط واجب نمى توان بدهى او را از زكات حساب كرد.

مسأله 1648ـ كسى كه فقیر بودنش معلوم نیست نمى توان به او زكات داد، ولى اگر از ظاهر حالش گمان پیدا شود كه فقیر است، زكات دادن به او جایز است، همچنین اگر افراد مورد اعتماد خبر دهند كه او فقیر مى باشد.

مسأله 1649ـ لازم نیست به فقیر بگویند كه این مال زكات است، بلكه مى توان زكات را به صورت هدیه به او داد (البته بطورى كه دروغ نشود) ولى در هر حال باید قصد زكات كند.

مسأله 1650ـ اگر به گمان این كه كسى فقیر است زكات به او دهد بعد بفهمد فقیر نبوده، یا از روى ندانستن مسأله به كسى كه فقیر نیست زكات بدهد، چنانچه چیزى

 

[308]

را كه به او داده باقى باشد مى تواند پس بگیرد و به مستحق بدهد و اگر از بین رفته هرگاه كسى كه آن چیز را گرفته مى دانسته یا احتمال مى داده كه زكات است باید عوض آن را بدهد و او نیز به مستحق برساند، ولى اگر به غیر عنوان زكات داده نمى تواند چیزى از او بگیرد و در هر حال چنانچه در تشخیص مستحق كوتاهى نكرده باشد لازم نیست دوباره از مال خود بپردازد.

مسأله 1651ـ كسى كه بدهكار است و نمى تواند بدهى خود را بدهد، مى تواند براى دادن قرض خود زكات بگیرد، هر چند مخارج سال خود را داشته باشد، به شرط این كه مالى را كه قرض كرده در معصیت خرج نكرده باشد.

مسأله 1652ـ مسافرى كه خرجى او تمام شده، یا اموالش به سرقت رفته، یا مركبش از كار افتاده، چنانچه سفر او سفر معصیت نباشد و نتواند با فروختن چیزى یا قرض كردن مالى خود را به مقصد برساند، مى تواند زكات بگیرد، هر چند در وطن خود فقیر نباشد و لازم نیست بعد از رسیدن به وطن مقدارى را كه از باب زكات گرفته برگرداند، ولى اگر بعد از رسیدن به وطن چیزى از زكات زیاد آمده باشد باید آن را به حاكم شرع بدهد و بگوید زكات است.





نوع مطلب : رساله توضیح المسائل حضرت آیة اللّه مكارم شیرازى، 
برچسب ها : مصرف زكات،
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 20 آبان 1389 :: نویسنده : احسان

نصاب شتر

مسأله 1631ـ براى شتر 12 نصاب است:

اوّل: 5 شتر و زكات آن یك گوسفند است و كمتر از مقدار، زكات ندارد.

دوم: 10 شتر و زكات آن دو گوسفند است.

سوم: 15 شتر و زكات آن سه گوسفند است.

چهارم: 20 شتر و زكات آن چهار گوسفند است.

پنجم: 25 شتر و زكات آن پنج گوسفند است.

ششم: 26 شتر و زكات آن یك شتر است كه داخل سال دوم شده باشد.

هفتم: 36 شتر و زكات آن یك شتر است كه داخل سال سوم شده باشد.

هشتم: 46 شتر و زكات آن یك شتر است كه داخل سال چهارم شده باشد.

نهم: 61 شتر و زكات آن یك شتر است كه داخل سال پنجم شده باشد.

دهم: 76 شتر و زكات آن دو شتر است كه داخل سال سوم شده باشد.

یازدهم: 91 شتر و زكات آن دو شتر است كه داخل سال چهارم شده باشد.

دوازدهم: 121 شتر و بالاتر از آن است كه باید یا چهل چهل حساب كند و براى هر 40 شتر یك شتر بدهد كه داخل سال سوم شده باشد، یا پنجاه پنجاه حساب كند و براى هرپنجاه شتر یك شتر بدهد كه داخل سال چهارم شده باشد و یا با چهل و پنجاه حساب كند، ولى در این جا نیزباید طورى حساب كند كه چیزى باقى نماند و یا اگر باقى مى ماند از 9 شتر بیشتر نباشد و شتر زكات باید حتماً ماده باشد.

مسأله 1632ـ مابین دو نصاب زكات ندارد، یعنى اگر از نصاب اوّل كه 5 شتر است بگذرد تا به نصاب دوم كه 10 شتر است نرسیده، فقط زكات 5 شتر را مى دهد، همچنین در نصابهاى بعد.

مسأله 1633ـ هرگاه گوسفند و گاو و شتر به مقدار نصاب برسد زكات آن واجب است

 

[305]

خواه همه آنها نر باشد یا ماده یا بعضى نر و بعضى ماده.

مسأله 1634ـ بز و میش و شیشك در زكات با هم فرق ندارد و همچنین انواع شتر، گاو و گاومیش نیز یك جنس حساب مى شود.

مسأله 1635ـ گوسفندى را كه براى زكات مى دهد احتیاط واجب آن است كه حدّاقل سال اوّل آن تمام شده باشد اگر بز مى دهد دوسال آن تمام شده باشد.

مسأله 1636ـ گوسفندى را كه براى زكات مى دهد اگر قیمتش از گوسفندهاى دیگر او كمتر باشد اشكال ندارد، ولى مستحبّ است گوسفندى كه قیمتش بیشتر است بدهد، یا لااقل حدّ وسط را در نظر بگیرد و همچنین در گاو و شتر.

مسأله 1637ـ اگر چند نفر باهم شریك باشند هر كدام سهمش به حدّ نصاب برسد باید زكات را بدهد.

مسأله 1638ـ اگر یك نفر در چند جا گوسفند یا گاو و شتر دارد و روى هم رفته به حدّ نصاب برسد، باید زكات آن را بدهد و اگر گاو و گوسفند و شتر مریض و معیوب هم باشند زكاتشان واجب است.

مسأله 1639ـ اگر همه گوسفندان و گاو و شترها سالم و بى عیب و جوان باشد نمى تواند زكات آنها را از مریض یا معیوب و پیر بدهد، بلكه اگر بعضى سالم و بعضى مریض، دسته اى معیوب و دسته اى بى عیب، مقدارى پیر و مقدارى جوان باشد، احتیاط واجب آن است كه براى زكات، سالم و بى عیب و جوان را انتخاب كند، ولى اگر همه آنها مریض یا معیوب یا پیر باشند مى تواند زكات را از خود آنها بدهد.

مسأله 1640ـ كسى كه زكات حیوان بر او واجب است اگر زكات را از مال دیگرش بدهد تا وقتى كه شماره آنها از نصاب كم نشده همه سال باید زكات بدهد و هرگاه از نصاب افتاد دیگر زكات واجب نیست و اگر پیش از تمام شدن ماه یازدهم حیوان را با چیز دیگر عوض كند، زكات بر او واجب نیست، ولى اگر آن حیوانات را با گاو و گوسفند و شتر دیگرى عوض كند، مثلاً 40 گوسفند بدهد و 40 گوسفند دیگر بگیرد احتیاط واجب آن است كه زكات آن را بپردازد.

 





نوع مطلب : رساله توضیح المسائل حضرت آیة اللّه مكارم شیرازى، 
برچسب ها : نصاب شتر،
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 20 آبان 1389 :: نویسنده : احسان

نصاب گاو

مسأله 1630ـ گاو داراى دو نصاب است:

نصاب اوّل 30 رأس است، یعنى وقتى شماره گاوها به 30 رسد اگر شرایطى را كه قبلاً گفته شد دارا باشد، باید یك گوساله نر یا ماده كه لااقل داخل سال دوم شده باشد زكات دهد.

نصاب دوم 40 رأس است و زكات آن یك گوساله ماده است كه لااقل داخل سال سوم شده باشد و آنچه در بین 30 و 40 باشد زكات ندارد، مثلاً كسى كه (35) گاو دارد فقط زكات 30 رأس آن را مى دهد و همچنین اگر از (40) گاو زیادتر شود تا به 60 نرسیده، فقط زكات همان 40 گاو را مى دهد، و هرگاه به 60 رسید باید دو گوساله كه لااقل داخل سال دوم شده بدهد، همین طور هرچه افزایش یابد آنها را سى سى، یا چهل چهل، و یا اگر ممكن است با 30 و 40 حساب كند و مطابق دستور بالا عمل نماید، امّا باید طورى حساب كند كه چیزى باقى نماند، یا اگر مى ماند از 9 بیشتر نباشد، مثلاً كسى كه 70 رأس گاو دارد باید به حساب 30 و 40 حساب كند و هر كدام را مطابق دستور بالا زكات بدهد و كسى كه 80 رأس گاو دارد با حساب چهل چهل حساب كند.





نوع مطلب : رساله توضیح المسائل حضرت آیة اللّه مكارم شیرازى، 
برچسب ها : نصاب گاو،
لینک های مرتبط :




( کل صفحات : 4 )    1   2   3   4   
 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب