تبلیغات
دانشنامه آزاد - پایان ناپلئون, به سوی مسكو, راه مسكو: 26 ژوئن- 14 سپتامبر 1812
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : احسان
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
دانشنامه آزاد
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
ماری لویز او را ترغیب كرده بود كه بگذارد تا درسدن همراه او برود و پدر و مادرش را دعوت كند كه برای ملاقات آنها به آنجا بیایند تا شاید بار دیگر، ولو به طور كوتاه، با خانوادة خود باشد. ناپلئون پذیرفت، و صلاح در آن دانست كه فردریك ویلهلم سوم پادشاه پروس و سایر خانواده‏های سلطنتی و اعیان را نیز دعوت كند. از ماینتس به طرف شرق، عبور او از میان‏ درة راین به صورت حركت دسته‏جمعی پیروزمندانه‏ای درآمد، زیرا فرمانروایان محلی برای استقبال از مالك‏الرقاب خود از شهر خارج شده بودند، و ضمن آنكه در ساكس پیش می‏رفت، به موكب او پیوستند. در چند كیلومتری غرب درسدن، شاه فردریك آوگوستوس را ملاقات كردند كه آنان را به پایتخت خود برد. یك ساعت به نصف شب مانده بود كه به شهر رسیدند (16 مه). كوچه‏هایی كه از آنها گذشتند پراز مردمی بود كه مشعل دردست داشتند و به او خوشامد گفتند؛ چندین توپ به شلیك پرداختند و زنگهای كلیساها به صدا در آمدند.

 در 18 مه مترنیخ با امپراطور و امپراطریس1 اتریش وارد شد. ماری لویز پدر خود را با هیجانی آشكار در آغوش گرفت‌؛ ولی از شنیدن این اخطار كه آن سال آبستن حوادث ناگوار است از وجد و سرورش كاسته شد. پس از چندی، پادشاه و ولیعهد پروس، كه احتمالا از توافق دوستانه میان دشمنان تاریخی خود ناراحت بودند، وارد شدند؛ اما تزار آلكساندر در نهان اطمینان داشت كه هم پروس و هم اتریش برای شكست ناپلئون دعا می‎كنند. شاه فردریك آوگوستوس، به عنوان میزبان، سیاستهای آنها را با اپرا و درام و شكار و آتشبازی و رقص و میهمانیهایی تعدیل كرد كه ضمن آنها فرمانروایان آلمان نسبت به ناپلئون ادای احترام كردند، و او هم ظاهراً با فروتنی مدت دوازده روز در سمت‏الرأس منحنی سرنوشت خود درخشید.

در 28 مه، برای پیوستن به یكی از ارتشهای خود در تورن در كنار ویستول عزیمت كرد. به سردارانش دستور داده بود كه با او در سواحل رود نیمن، كه مهیندوكنشین ورشو را از روسیه جدا می‏كرد، ملاقات كنند. خود او در كالسكه‏ای حركت می‏كرد كه مجهز به چراغ و میز و لوازم‏التحریر و نقشه و كتاب بود. هر شب در طی راه این اشیاء را به چادری انتقال می‏دادند كه در آنجا دستورهایی را تهیه و آنها را به منشیان خود دیكته می‏كرد تا برای عملیات صبح روز بعد به اطلاع ژنرالهایش برسانند. منوال، منشی سابق او، فرانسوافن منشی جدید او، و وری كنستان پیشخدمتش تمام راه را تا مسكو و ضمن بازگشت از آن شهر با او بودند. در 23 ژوئن به نیمن رسید، در مورد دشمن به تحقیق پرداخت، و علامتی از حضور او در آن سوی رودخانه ندید. در مدت كوتاهی، سه پل موقتی بر روی رودخانه زدند، و از 24 تا 26 ژوئن حدود دویست هزار نفر از سربازانش به شهر كوونو (كاوناس) رفتند. تقریباً در همان زمان یك ارتش دیگر مركب از دویست هزار نفر از محلی پایینتر از آن رودخانه در تیلزیت (ساوتسك) - جایی كه ناپلئون و آلكساندر پنج سال پیش از آن با یكدیگر ملاقات كرده و سوگند خورده بودند كه تا زمان مرگ با هم دوست باشند- گذشتند. آلكساندر در این زمان در ویلنا، در 91 كیلومتری جنوب شرقی كوونو بود. چندین لشكر انتظار فرمان او را می‏كشیدند: در شمال، 000’150 نفر به رهبری شاهزاده میخائیل باركلای دتولی از اعقاب اسكاتلندی؛ در جنوب، 000’60 نفر به رهبری پیوتر باگراتیون اهل گرجستان؛ در شرق، 000’40 نفر تحت فرمان ژنرال آلكساندر تورماسوف. آنها حریف ارتش 000’400 نفری ناپلئون نبودند، ولی در یك عقبنشینی منظم می‏توانستند تمامی آذوقة قابل استفاده را بسوزانند یا از بین ببرند یا با گاری به نقطه‏ای دور حمل كنند. یك لشگر دیگر روسی؛ 000’60 نفر كه بر اثر صلح با تركیة عثمانی آزاد شده بود از جنوب تحت فرمان ژنرال پاول چیچاگوف از جنوب به حركت درآمد. ولی تا مقصد باید چندین روز راهپیمایی كند.

در 24 ژوئن، آلكساندر به عنوان مهمان افتخاری در یك جشن روستایی در ملك كنت لوین بنیكسن كه با ناپلئون در آیلو در 1807 جنگی بی‏نتیجه كرده بود شركت جست. در طی این جشن قاصدی خبر آورد كه فرانسویان از نیمن گذشته وارد روسیه شده‏اند. آلكساندر این خبر را پنهان داشت تا جشن به پایان برسد. پس از بازگشت به مركز فرماندهی خود، به لشكرهای محلی دستور داد كه در صورت امكان به هم بپیوندند، ولی در هر صورت به داخل كشور عقبنشینی كنند. فرانسویان زودتر از آنچه انتظار می‏رفت وارد شده بودند؛ قوای روسها نتوانستند به هم بپیوندند، ولی با نظم و ترتیب عقبنشینی كرد.

در 26 ژوئن، تزار به ناپلئون پیشنهاد كرد، كه مذاكرات دوباره آغاز شود، ولی فقط به این شرط كه فرانسویان بی‏درنگ روسیه را ترك كنند. از آنجا كه به پیشنهاد خود اطمینان نداشت، ویلنا را با ارتش باركلای دتولی ترك گفت و به ویتبسك رفت. در آنجا، بنا به پیشنهاد مصرانة افسرانش كه به اندازة كافی مجهز نیست تا نقشة حركات سربازان را تعیین كند، عازم مسكو شد، و از شهروندان خواست كه پول و خون خود را در راه میهنشان كه مورد حمله قرار گرفته است فداكنند. آنان نیز با ذوق و شوق عكس‏العمل نشان دادند، و او دلگرم به سن پطرزبورگ بازگشت.

در 27 ژوئن، ناپلئون و قسمت عمدة قوای او پیمودن راه طولانی هشتصدو نود كیلومتری كوونو به مسكو را آغاز كردند. حتی آن چند روز نخست در روسیه عذابی بود: روزها گرم و شبها سرد بود، و بارانی شدید همه چیز را خیس كرد. هرسربازی غذای پنج روز خود را با خود حمل می‏كرد، ولی آنها برای ذخیره‏كردن یا افزودن به آذوقة خود، كشتزارها و كلبه‏ها را غارت كردند و دستور اكید امپراطور را در ممنوعیت از چنین اعمالی نادیده گرفتند. ارتش او در 28 ژوئن به ویلنا رسید، و تا زمان ورود ناپلئون هرچه توانست غارت كرد. وی با این امید كه به عنوان نجات‏دهنده مورد استقبال قرار گیرد. بعضی از لهستانیها و جمعی از اهالی لیتوانی به او همین ترتیب خوشامد گفتند، ولی بعضیها با سكوتی خشم‏آلود با او مواجه شدند و از غارت و دزدی سربازان ابراز انزجار كردند. عده‏ای از نمایندگان از او خواستند كه سلطنت لهستان را احیا كند، ولی او حاضر به دادن تعهد نبود، زیرا می‏ترسید دولتهای پروس و اتریش یا پروسیها و اتریشیهای ارتش خود را ناراضی كنند. از این‏رو از عریضه‏دهندگان تقاضا كرد كه این قضیه را تا بازگشت پیروزمندانة او از مسكو به تعویق بیندازند.

وی انتظار داشت كه یكی از لشكرهای تزار را در ویلنا گرفتار و مضمحل كند، ولی باركلای و افرادش به ویتبسك گریخته بودند، و قوای ناپلئون به‏سبب خستگی مفرط قادر به تعقیب آنها نبود. دو هفته طول كشید تا نظم و روحیة آنها به‏حال اول بازگشت. نومیدیهای متوالی، اخلاق امپراطور را تند كرد. وی برادرش ژروم را با لشكری عظیم برای تعقیب با گراتیون به جنوب فرستاده بود. ژروم نتوانست شكار خود را بگیرد، و نزد قوای عمدة فرانسه بازگشت و به سبب روش كند و رهبری سستش مورد ملامت ناپلئون قرار گرفت و به دربار خود در وستفالن بازگشت.

در 16 ژوئیه، ناپلئون قوای خود را با خواربار تازه به چهارصد كیلومتری شمال‏شرقی ویتبسك برد. وی قصد داشت كه آنجا به بار كلای دتولی برسد، ولی آن اسكاتلندی زیرك به طرف سمولنسك پیش رفته بود. ناپلئون بیش از آن نمی‏توانست وی را تعقیب كند، زیرا دستور داده بود كه قوای امدادی و تداركات در ویتبسك به او برسد، و این امر به تعویق افتاده بود. چندتن از سردارانش به او توصیه كردند كه به جای رفتن به مسكو و بازگشتن از آنجا قبل از باریدن برف، زمستان را در ویتبسك در اردو بماند. ناپلئون پاسخ داد كه موقعیت این شهر طوری نیست كه مناسب با استحكامات و دفاع باشد، و آن منطقه به سبب اندك بودن كشتزارهایش برای تغذیة ارتش او كافی نیست، و هر تأخیری قبل از رسیدن به مسكو یا یك جنگ قطعی به روسها فرصت خواهد داد كه لشكرهای بیشتری برای به ستوه آوردن فرانسویان ضمن راه تهیه و مجهز كنند، یا آنها را در ویتبسك در محاصره گیرند؛ و به عقیدة او هیچ كاری جز تصرف شهر مقدس و پایتخت باستانی روسها آلكساندر را به صلح وادار نخواهد كرد.

پس از پانزده روز اقامت در ویتبسك، در 13 اوت، ارتش خود را به امید حمله به باركلای در سمولنسك، بیرون برد. سمولنسك، مركز پرجمعیت منطقة حاصلخیزی بود كه بر اثر قرارگرفتن در كنار دنیپر، از لحاظ تجارت و صنعت موقعیتی مناسب داشت و به اندازه‌‌ای مستحكم شده بود كه پس از آنكه نیروهای باركلای و باگراتیون در آنجا به هم پیوستند، دو سردار تصمیم گرفتند كه به مقاومت بپردازند و لااقل جلو پیشرفت ناپلئون را بگیرند.

فرانسویان در16 اوت وارد شدند، در حالی كه براثر طی مسافتهای طولانی فرسوده‌ شده و در نتیجة مرگ و فرار سربازان تعدادشان به صدوشصت‌ هزار نفر تقلیل یافته بود، با وجود این، حملة آنها شدید و مؤثر بود. در شب 17 اوت، خواه براثر ناامیدی روسها یا فعالیت توپخانة فرانسویها، شهر آتش گرفته و موجب وجد و سرور و تحریك حس جمالشناسی ناپلئون شده بود، به طوری كه از میراخور خود پرسید: «فكر نمی‌كنی كه منظرة زیبایی باشد؟» كولنكور پاسخ داد: «اعلیحضرت، وحشت انگیز است.» ناپلئون گفت: «به! به خاطر بیاور كه یك امپراطور رومی چه گفته است: ‹ جسد دشمن همیشه‌بوی خوش می‌دهد.› » در 18 اوت، امپراطور به ماره وزیر امور خارجة فرانسه نوشت: «سمولنسك را بدون از دست دادن یك سرباز تصرف كرده‌ایم.» - منظور این بود كه بدین وسیله روحیة پاریسیها را تقویت كند. برطبق یك ارزیابی كه اخیراً به وسیلة یك مورخ انگلیسی به عمل آمده است، فرانسویان بین هشت تا نه هزار نفر از دست دادند و روسها شش هزار نفر. ضایعات فرانسویان غیر قابل جبران بود؛ لشكرهای روسی به طرف شهرهای همدست خود و به سوی منبعی از افراد سربازگیری عقب نشستند.

در 20 ژوئیه، تزار آلكساندر كه بر اثر نظریات تضادانگیز و روشهای جنگی سرداران روسی متأثر شده بود به این نتیجه رسید كه قوای مسلح او نیاز به فرماندهی متحدی دارد. از این رو میخائیل ایلاریونوویچ كوتوزوف (1745- 1813) را به آن مقام گماشت، زیرا وی به سبب قدرت فرماندهی و قاطعیت خود در طی نبردهای بسیار موفقیت‌آمیز، شهرتی به دست آورده بود. وی شصت وهفت ساله و تنبل و بیحركت بود، به طوری كه مجبور بودند او را در اردو یا صحنة نبرد به وسیلة درشكه به این سو و به آن سو ببرند. یك چشمش در جنگ كور شده و چشم دیگرش معیوب بود. قدری هرزه بود و با زنان رفتاری مناسب نداشت؛ ولی هنر جنگ را طی پنجاه سال عمل آموخته بود؛ سراسر روسیه از انتصاب او ابراز مسرت و خوشحالی می‌كردند. وی با اجتناب از درگیری و دستور عقبنشینی هر چه بیشتر، همه، و حتی ناپلئون، را مأیوس ساخت.

ناپلئون كه دچار وسوسه شده بود از خود می‌پرسید آیا باید از تعقیب او دست بردارد؛ سمولنسك را به صورت قلعه‌ای در وسط روسیه درآورد؛ زمستان را در آنجا بگذراند؛ و خط ارتباط مسلحی با اروپای غربی داشته باشد. اما در این هنگام خود را با وضعی كاملا غیر منتظر مواجه دید: ارتش او براثر اختلافات نژادی و از دست دادن انضباط به اندازه‌ای گرفتار هرج و مرج شده بود كه خود او در حركت، اطمینان بیشتر احساس می‌كرد، زیرا بیم از حملة دشمن موجب همبستگی می‌شد. به ژنرال سباستیانی چنین گفت: «این ارتش اكنون نمی‌تواند متوقف باشد؛ … فقط حركت باعث استحكام آن می‌شود. انسان ممكن است در رأس این ارتش به جلو برود، ولی نباید توقف كند یا بازگردد.» از این‌رو، اندكی پس از نیمشب 25 اوت، فقط یك هفته پس از تصرف سمولنسك، به اتفاق سپاهیان خود آن شهر را ترك گفت و از راهی گرم و غبارآلود به طرف ویازما و گژاتسك… و مسكو پیش راند- مسافت سه هفته راه. مورا و سواره‌نظامش در جلو حركت می‌كردند،‌ و با بی‌پروایی و بشاشتی كه در دفع حملات پس‌قراولان روسهای در حال عقبنشینی به كار می‌بردند موجبات بالا رفتن روحیة سربازان را فراهم می‌ساختند. ناپلئون بعدها دربارة او چنین گفت:

وی فقط در برابر دشمن دلیر بود؛ و در آن صورت دلیرترین مرد روزگار بود. شجاعت متهورانه‌اش او را به وسط معركه ‌می‌كشاند. بعد هم لباس زردوزی در بر و پرهایی روی سرداشت كه مثل برج كلیسا نمایان بود. چنین به نظر می‌آمد كه براثر معجزه‌ای همیشه جان سالم به در می‌برد، زیرا با وضع لباسش به آسانی قابل تشخیص بود. هدف مرتبی برای دشمن به شمار می‌رفت، و قزاقها از او به سبب دلیری شگفت‌انگیزش تمجید می‌كردند.

در 5 سپتامبر، چون به شهر بورودینو (یكصد وبیست كیلومتری مسكو) نزدیك شدند، طلایه‌داران فرانسوی وقتی كه برروی تپه رفتند، در دشت مقابل منظره‌ای دیدند كه آنها را هم شاد و هم غمگین كرد صدها تن از روسها مشغول تكمیل استحكاماتی بودند كه توپخانة خود را در آنجا پنهان كنند، و در آن طرف دشتها، نزدیك ملتقای رودخانه‌های كالاچا و مسكوا، هزاران سرباز دیده می‌شدند.

در سراسر روز 6 سپتامبر، دو گروه رقیب خود را برای نبرد آماده ساختند. در آن شب سرد مرطوب بندرت كسی خوابش برد. در ساعت 2 صبح ناپلئون اعلامیه‌ای انتشار داد كه ترجمة آن برای لشكرهای مختلف ارتش او خوانده شود. وی در این اعلامیه گفته بود: «سربازان! نبردی را كه از مدتها پیش خواهان آن بوده‌اید مشاهده كنید. اكنون پیروزی وابسته به شماست. واجب و حتمی است. پیروزی به ما نعمت و سربازخانه‌های زمستانی خوبی ارزانی خواهد داشت، و موجب بازگشتی زودرس به میهنمان خواهد شد.» در آن شب، به دستور كوتوزوف، كشیشانی كه همراه لشكر او بودند شمایل «مریم سیاه» را كه از حریق سمولنسك نجات یافته بود در میان اردوگاه گرداندند. سربازان به زانو در آمدند، و علامت صلیب را با اشاره نشان دادند، و با ذوق و شوق به این دعای كشیشان پاسخ گفتند كه «خدایا به ما رحم كن»، و كوتوزوف خم شد و شمایل را بوسید.

در حدود همین زمان قاصدی نامه‌ای از طرف ماری لویز، همراه با تصویری كه چندی پیش از پسر یكساله‌اش كشیده شده بود، برای ناپلئون آورد. همچنین خبر رسید كه ارتش او از ولینگتن در سالامانكا شكستی سخت خورده است. وی قسمت اعظم آن شب را صرف صدور اوامری جهت افسرانش برای تدابیر جنگی روز بعد كرد. احتمالا نتوانسته بود به خواب برود، زیرا عسرالبول او را رنج می‌داد. پیشاب او به طرزی وحشت‌انگیز بیرنگ شده، و پاهایش از استسقا ورم كرده بود. نبضش ضعیف می‌زد و ضربان آن نامنظم بود. با وجود این ناراحتیها، در نخستین روز نبرد كه طی آن از یك سوی لشكر به آن سوی دیگر می‌رفت، سه اسب را زیر پای خود فرسوده كرد.

وی 000’130 سرباز كارآزموده تحت فرمان داشت، و كوتوزوف 000’112 نفر. فرانسویان 587 عراده توپ داشتند و روسها 640 عراده. در سراسر روز 7 سپتامبر هزاران سرباز با بیم و تنفر یكدیگر را كشتند و جان سپردند و با همپایه‌های خود با قهرمانی و سماجتی كه در هر دو طرف یكسان بود جنگیدند؛ گویی احساس می‌كردند كه سرنوشت اروپا به آنها وابسته است. باگراتیون، ضمن رهبری نیروهای خود، درجنگ كشته شد؛ كولنكور، كه از آغاز می‏كوشید از این جنگ جلوگیری كند، برادری محبوب را از دست داد؛ اوژن، داوو، مورا صدها بار با مرگ روبرو شدند؛ نه در آن جنگ از دست ناپلئون لقب محبت‏آمیز شاهزادة مسكوا را دریافت داشت. در سراسر آن روز، الاهة پیروزی با بی‏تفاوتی از یك سو به سوی دیگر می‏رفت. هنگامی كه شب فرارسید، روسها بتدریج سست شدند. فرانسویان تسلط خود را بر صحنة جنگ حفظ كردند، ولی ناپلئون دست یافتن به پیروزی را بعید می‏دانست. كوتوزوف پیامی غرورآفرین برای آلكساندر فرستادكه كلیساهای سن پطرزبورگ را بر آن داشت كه زنگ سپاس از خداوند را به صدا درآورند. از طرف فرانسویان 30000 نفر كشته و مجروح شدند و از طرف روسها 000’50 نفر.

روز 8 سپتامبر، كوتوزوف در آغاز درصدد تجدید جنگ بود، ولی چون ارقام ضایعات لشكری را دید، احساس كرد كه نمی‏تواند افراد باقیمانده را در یك كشتار دیگر درگیر كند. بنابراین سیاست عقبنشینی در پیش گرفت و این استراتژی را تا آخر ادامه داد. در 13 سپتامبر دستور تخلیة مسكو را صادر كرد، و روز بعد باقیافة گرفته به سوی سرنوشتی نامعلوم به حركت درآمد.

در آن روز ناپلئون، پس از هشتاد و سه روز حركت از كوونو، با نود و پنج هزارنفر بقیة‏السیف قوای خود به دروازه‏های مسكو رسید. ژنرال میلو رادوویچ، فرماندة پادگان مسكو، ضمن آنكه افراد خود را از شهر خارج می‏كرد، پیامی برای او فرستاده و خواهان آتش‏بس شد. ناپلئون با این تقاضا موافقت كرد. وی انتظار داشت كه اشراف شهر به حضورش بیایند و خواستار حمایت او شوند. ولی هیچ‏كس نیامد. هنگامی كه وارد شهرشد، ملاحظه كرد كه جز چند هزار نفر از طبقات پایین كسی در شهر باقی نمانده است. بعضی از روسپیها كه انتظار دریافت پول را می‏كشیدند باقی‏ماندند، و بزودی حاضر شدند غذا و منزل در اختیار فرانسویان قرار دهند. ناپلئون باری از اسكناسهای تقلبی روسی با خود آورده بود؛ روسها از پذیرفتن آنها امتناع ورزیدند، و فرانسویان اسكناسهای مزبور را سوزاندند. فاتحان در شهر به جستجو پرداختند؛ قصرها را تاراج كردند؛ املاك خارج از شهر را به باد غارت دادند؛ و بطریهای شراب و اثاثة منزل را باركردند؛ ضمن عقبنشینی، این اثاثه را یكی پس از دیگری رها ساختند.

در 15 سپتامبر، ناپلئون وارد كرملین شد، و در انتظار پیشنهاد صلح آلكساندر نشست. عصر همان روز، حریق مسكو شروع شد.









نوع مطلب : تاریخ تمدن ویل و آریل دورانت عصر ناپلئون، 
برچسب ها : پایان ناپلئون، به سوی مسكو، راه مسكو: 26 ژوئن- 14 سپتامبر 1812،
لینک های مرتبط :


یکشنبه 2 تیر 1398 11:46 ب.ظ

Thanks, Plenty of stuff!

cialis arginine interactio click now buy cialis brand cialis from canada acquistare cialis internet click now buy cialis brand cialis baratos compran uk cialis flussig cialis 5 mg schweiz cialis dose 30mg cialis prezzo di mercato
یکشنبه 2 تیر 1398 08:14 ق.ظ

Well voiced certainly. !
cialis 30 day sample cialis 30 day trial coupon cost of cialis per pill cialis coupon cialis cuantos mg hay deutschland cialis online cialis et insomni cialis mit grapefruitsaft cialis patentablauf in deutschland cialis et insomni
پنجشنبه 30 خرداد 1398 03:22 ب.ظ

Kudos! Lots of material.

cialis arginine interactio 5 mg cialis pharmacie en ligne we recommend cialis best buy we use it 50 mg cialis dose click here to buy cialis prix de cialis cialis 20 mg cost cialis generico lilly cialis canadian drugs cialis kaufen wo
چهارشنبه 29 خرداد 1398 04:54 ق.ظ

Amazing material, Cheers!
buying cialis overnight cilas cialis 100 mg 30 tablet cialis rezeptfrei sterreich cialis australia org generic cialis at the pharmacy cialis pills boards free generic cialis cialis prezzo di mercato viagra cialis levitra
سه شنبه 28 خرداد 1398 06:14 ق.ظ

Nicely put. Kudos.
warnings for cialis where do you buy cialis we choice cialis uk 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis 30 day trial coupon cialis 5 mg funziona generic for cialis chinese cialis 50 mg cialis et insomni only best offers 100mg cialis
دوشنبه 27 خرداد 1398 03:21 ب.ظ

Cheers, Very good information!
purchasing cialis on the internet cialis for sale in europa only best offers 100mg cialis how to buy cialis online usa cialis en mexico precio cialis e hiv cialis canadian drugs non 5 mg cialis generici buying cialis overnight cialis flussig
دوشنبه 27 خرداد 1398 12:46 ق.ظ

This is nicely expressed. .
can i take cialis and ecstasy cialis prices in england we recommend cheapest cialis click here take cialis cialis online nederland cialis 5mg tadalafil 10 mg cialis side effects dangers buy cialis cialis per paypa
شنبه 25 خرداد 1398 07:01 ق.ظ

Appreciate it! Lots of stuff.

cialis price thailand safe dosage for cialis cialis generic tadalafil buy achat cialis en europe cilas cialis soft tabs for sale we like it cialis price cialis dosage cialis dosage cialis 5mg billiger
یکشنبه 19 خرداد 1398 06:19 ب.ظ

Kudos. I appreciate it!
does cialis cause gout try it no rx cialis cialis dosage amounts are there generic cialis we choice free trial of cialis cialis official site ou acheter du cialis pas cher cialis from canada cialis kaufen bankberweisung sialis
شنبه 18 خرداد 1398 12:48 ق.ظ

I have been exploring for a bit for any high quality articles or blog posts on this kind of house . Exploring in Yahoo I finally stumbled upon this website. Studying this info So i'm happy to express that I've a very good uncanny feeling I came upon exactly what I needed. I most indubitably will make sure to don?t fail to remember this site and provides it a glance on a continuing basis.
جمعه 16 آذر 1397 11:46 ق.ظ

You said it very well..
prezzo di cialis in bulgaria achat cialis en itali cialis professional from usa prices for cialis 50mg we choice free trial of cialis cialis 5 mg buy recommended site cialis kanada cialis dosage amounts safe site to buy cialis online female cialis no prescription
چهارشنبه 14 آذر 1397 08:49 ب.ظ

You said it adequately.!
we use it 50 mg cialis dose the best site cialis tablets cialis super kamagra cialis e hiv how to buy cialis online usa cialis free trial only here cialis pills cialis daily dose generic cialis super acti cialis herbs
شنبه 10 آذر 1397 07:53 ب.ظ

Wonderful knowledge. Thanks!
cialis generic tadalafil buy cialis generico in farmacia generic low dose cialis cialis y deporte cialis italia gratis weblink price cialis price cialis wal mart pharmacy chinese cialis 50 mg cialis daily dose generic venta cialis en espaa
جمعه 9 آذر 1397 07:40 ق.ظ

You said it perfectly..
cialis kaufen bankberweisung side effects of cialis fast cialis online only here cialis pills cialis name brand cheap brand cialis generic cialis 10 doctissimo 5 mg cialis coupon printable cialis prices click here to buy cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 08:30 ب.ظ

Terrific postings, Kudos!
warnings for cialis we like it safe cheap cialis prezzo cialis a buon mercato enter site 20 mg cialis cost cialis 20mg wow cialis tadalafil 100mg only best offers 100mg cialis how do cialis pills work cialis bula buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 08:51 ق.ظ

Truly tons of excellent data!
walgreens price for cialis cialis with 2 days delivery tesco price cialis cialis 05 cuanto cuesta cialis yaho cialis alternative are there generic cialis acquisto online cialis cialis uk next day best generic drugs cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 08:01 ب.ظ

Really tons of excellent data.
cialis wir preise 5 mg cialis coupon printable cialis official site price cialis best cialis taglich cialis cipla best buy comprar cialis navarr cialis taglich cialis 20 mg best price cialis e hiv
چهارشنبه 7 آذر 1397 08:17 ق.ظ

This is nicely said. .
cialis uk viagra cialis levitra generic cialis 20mg tablets estudios de cialis genricos recommended site cialis kanada generic cialis at walmart cialis purchasing cialis 20 mg effectiveness cialis prezzo al pubblico cialis for sale south africa
چهارشنبه 11 مهر 1397 08:26 ق.ظ

Whoa lots of superb material!
cialis cuantos mg hay cialis price thailand buy online cialis 5mg 5 mg cialis coupon printable generic cialis at walmart bulk cialis cialis tablets for sale usa cialis online buy cialis online cialis efficacit
دوشنبه 9 مهر 1397 06:48 ق.ظ

Nicely put. Many thanks.
cialis 5 mg cialis online napol cialis patent expiration acheter cialis kamagra cialis 10mg prix pharmaci buy cialis sample pack click now cialis from canada cialis baratos compran uk we like it cialis soft gel preis cialis 20mg schweiz
یکشنبه 1 مهر 1397 07:57 ق.ظ

Truly many of wonderful material.
Canadian Pharmacy USA online pharmacies india canada online pharmacies medication canadian viagra discount canadian pharmacies is trust pharmacy in canada legitimate northwest pharmacies mail order no 1 canadian pharcharmy online canadian medications online online pharmacy
چهارشنبه 14 شهریور 1397 12:47 ب.ظ

You actually expressed that very well!
drugstore online reviews canadian cialis best canadian pharmacies online canadian pharmacy no prescription canadian pharmacies without an rx canada drugs canadian pharmaceuticals stocks the best canadian online pharmacies best canadian mail order pharmacies drugs for sale in canada
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:38 ب.ظ

Wonderful material, Appreciate it.
to buy viagra buy viagra super active where to buy viagra pills online purchase viagra cheapest generic viagra uk buy generic viagra cheap where to buy viagra uk buy canada viagra where can you purchase viagra viagra buy online usa
یکشنبه 11 شهریور 1397 08:06 ب.ظ

Nicely put. Appreciate it!
where do you buy cialis generic cialis review uk buy cialis online cheapest cialis y deporte what is cialis callus cialis 5 mg schweiz cialis coupons printable buy original cialis cialis prices in england
سه شنبه 23 مرداد 1397 07:59 ق.ظ

Regards. Numerous stuff.

where can you buy viagra without a prescription buy viagra uk pharmacy sildenafil viagra uk viagra online cheap online viagra buy generic viagra online buy viagra online canada buy cheap generic viagra buy viagra super active online buy viagra locally
دوشنبه 22 مرداد 1397 11:37 ب.ظ

You said it adequately!
generic cialis at the pharmacy cialis e hiv tadalafil only best offers 100mg cialis generic cialis 20mg uk generic low dose cialis tadalafil 20mg cialis pills buy cialis online cialis cuantos mg hay
دوشنبه 7 خرداد 1397 12:28 ب.ظ

Truly quite a lot of awesome knowledge!
acheter du cialis a geneve cialis pills boards what is cialis cialis wir preise venta cialis en espaa wow cialis 20 the best site cialis tablets buy cialis cheap 10 mg tarif cialis france cialis per paypa
دوشنبه 17 اردیبهشت 1397 08:15 ب.ظ
Keep on working, great job!
دوشنبه 17 اردیبهشت 1397 03:32 ب.ظ
No matter if some one searches for his required thing, therefore he/she wants to be available that in detail, so
that thing is maintained over here.
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 10:49 ق.ظ

Good advice. Kudos.
buy legal viagra buy viagra online without prescription uk viagra pfizer buy online viagra 100mg sildenafil uk buy viagra alternative buy generic viagra uk viagra generic buy viagra without prescription uk online pharmacy uk
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب